Vergunningvrij uitbouwen: hoe groot en hoe hoog mag het?

Mag je zonder vergunning een aanbouw of uitbouw bouwen? Soms wel. Dan moet je aanbouw voldoen aan alle regels op deze pagina. Het zijn de landelijke regels. Je gemeente kan andere regels hebben. Doe daarom altijd de Vergunningcheck. Hoe dat werkt, lees je bij Vergunning voor een aanbouw.

Waar staan deze regels?

De regels staan op 2 plekken:

• Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Dat gaat over de techniek.
• De bruidsschat. Dat zijn landelijke regels in het omgevingsplan van je gemeente. Ze gaan over waar en hoe groot je bouwt.

Je aanbouw moet aan allebei voldoen. Alleen dan mag je hem bouwen zonder omgevingsvergunning. Dat schrijft IPLO, het Informatiepunt Leefomgeving van de overheid. Op deze pagina volgen we de tekst van de regels zelf.

Wat geldt voor de techniek?

Het Bbl noemt eisen voor de techniek. Voldoet je aanbouw aan al deze eisen? Dan is hij voor de techniek vergunningvrij:

• Hij staat op de grond.
• Hij is niet hoger dan 5 meter.
• Hij heeft geen verblijfsgebied op de tweede bouwlaag of hoger. Je woont dus niet op een verdieping van de aanbouw.
• Hij heeft geen dakterras, balkon of andere buitenruimte die niet op de grond ligt.
• Hij wordt door het bouwen geen hoofdgebouw.
• Er loopt geen weg, spoorweg of waterweg overheen.

Voldoet je aanbouw hier niet aan? Dan heb je een bouwmelding of een omgevingsvergunning nodig. Dat schrijft IPLO.

Een doorbraak naar je huis hoort bij de aanbouw. Die is dan ook vergunningvrij, schrijft IPLO.

Waar mag je bouwen?

Ook de bruidsschat noemt eisen. Je aanbouw:

• staat op de grond;
• staat in het achtererfgebied;
• staat meer dan 1 meter van openbaar toegankelijk gebied, zoals een weg of park;
• is niet hoger dan 5 meter;
• heeft alleen verblijfsgebied op de eerste bouwlaag, als er meer bouwlagen zijn;
• heeft geen dakterras, balkon of andere buitenruimte die niet op de grond ligt.

Het achtererfgebied begint 1 meter achter de voorkant van je huis. Bij een tussenwoning is dat de achtertuin. Bij een hoekhuis is het lastiger. IPLO legt dat uit met tekeningen in het stappenplan. Dat staat onderaan bij de bronnen.

Het erf vóór die lijn is het voorerfgebied. Wil je daar bouwen? Dan is altijd een vergunning nodig, schrijft IPLO. Vereniging Eigen Huis schrijft: aan de voorkant gelden vaak strengere regels.

Hoe hoog mag de aanbouw zijn?

Dat hangt af van de afstand tot je huis. Het gaat om je huis zoals het oorspronkelijk is gebouwd. De afstand meet je recht uit de gevel.

Tot 4 meter van je huis mag de aanbouw niet hoger zijn dan:

• 5 meter;
• 30 centimeter boven de vloer van de eerste verdieping van je huis;
• je huis zelf.

Heeft je huis maar 1 bouwlaag, zoals een bungalow? Dan mag de aanbouw niet hoger zijn dan je huis. Dat schrijft IPLO.

Verder dan 4 meter van je huis mag de aanbouw altijd 3 meter hoog zijn. Wil je hoger bouwen? Dan gelden deze eisen:

• Het dak is schuin, met 2 of meer schuine dakvlakken.
• De dakvoet is niet hoger dan 3 meter. De dakvoet is het laagste punt van het schuine dak.
• De dakvlakken hellen niet meer dan 55 graden.
• De daknok is niet hoger dan 5 meter. De daknok is het hoogste punt van het dak.

De daknok heeft nog een grens. Neem de afstand van de daknok tot de grens van je perceel. Doe die keer 0,47. Tel er 3 bij op. Dat is de hoogste hoogte in meters. IPLO geeft een voorbeeld. Is de afstand 3 meter? Dan mag de daknok 4,41 meter hoog zijn.

Hoeveel mag je bijbouwen?

Je mag je achtertuin niet helemaal volbouwen. Hoeveel m² er mag staan, hangt af van je bebouwingsgebied.

• 50%Bebouwingsgebied tot en met 100 m²Van het bebouwingsgebied [3]
• 50 m² + 20%Bebouwingsgebied boven 100 m², tot en met 300 m²20% van het deel boven 100 m² [3]
• 90 m² + 10%Bebouwingsgebied boven 300 m²10% van het deel boven 300 m², samen hoogstens 150 m² [3]

Het bebouwingsgebied is je achtererfgebied plus de grond onder latere uitbreidingen van je huis. Je gemeente kan andere regels hebben.

Het bebouwingsgebied is je achtererfgebied. Plus de grond onder aan- en uitbouwen die later bij je huis zijn gekomen. De grond onder je oorspronkelijke huis telt niet mee. Dat staat in de regels.

Zoveel mag er in totaal aan bijbehorende bouwwerken staan:

• Bebouwingsgebied van 100 m² of kleiner: 50% van het bebouwingsgebied.
• Bebouwingsgebied groter dan 100 m², tot en met 300 m²: 50 m². Plus 20% van het deel boven 100 m².
• Bebouwingsgebied groter dan 300 m²: 90 m². Plus 10% van het deel boven 300 m². Samen hoogstens 150 m².

Staan er al een schuur, garage of andere aanbouw? Dan tellen die mee. Trek ze af van het maximum. Wat overblijft, mag je nog bijbouwen. Dat schrijft IPLO in stap 4 van het stappenplan.

Waarvoor mag je de aanbouw gebruiken?

Tot 4 meter van je huis mag je de aanbouw gebruiken zoals je huis. IPLO noemt als voorbeelden: een (bij)keuken, slaapkamer, berging, garage, serre of een grotere woonkamer.

Verder dan 4 meter van je huis mag alleen ondergeschikt gebruik. IPLO noemt een berging, garage of plantenkas.

Ligt een ruimte deels binnen en deels buiten de 4 meter? En zit er geen muur tussen? Dan geldt voor de hele ruimte: alleen ondergeschikt gebruik.

Bouw je voor mantelzorg? Dan gelden andere regels. Lees Mantelzorgwoning.

Wanneer gelden deze regels niet?

In deze gevallen gelden de regels niet, of maar voor een deel:

• Je huis is een monument, of je bouwt bij een monument. Of je huis staat in een rijksbeschermd stads- of dorpsgezicht.
• Je huis staat in een zone voor externe veiligheid. Bijvoorbeeld bij een buisleiding of een opslag van explosieven.
• Je huis of een bijgebouw is zonder vergunning gebouwd. Of het wordt zonder vergunning gebruikt.
• Je huis is een woonwagen of een recreatiewoning. Of je huis heeft een tijdelijke vergunning.
• De aanbouw wordt een extra woning. Het aantal woningen moet gelijk blijven. Behalve bij mantelzorg.

Je gemeente kan de regels ook veranderen. IPLO schrijft: gemeenten kunnen de regels van de bruidsschat aanpassen. Vereniging Eigen Huis schrijft: gemeenten kunnen meer vergunningvrij maken. Controleer het daarom op Omgevingsloket.nl of bij je gemeente. Alleen de gemeente geeft een definitief antwoord.

Geldt dit ook voor een serre?

Ja. IPLO noemt een serre ook een bijbehorend bouwwerk. Dan gelden dezelfde regels als voor een aanbouw.